De macht van gratis: Gratis is de standaard
Voor jonge internetgebruikers is gratis de standaard geworden. ‘Waarom zou je er voor betalen als het ook gratis kan?’. De kwaliteit is vaak even hoog en gratis is regelmatig sneller en gemakkelijker dan de betaalde varianten. Veel films zijn al in HD te downloaden, voordat ze bij ons in de bios, laat staan te huur zijn. Door de extreme aantrekkelijkheid van het begrip ‘gratis’ en de steeds hogere kwaliteit van de content is ‘gratis’ een golf geworden, die niet te stoppen lijkt.

Het gevecht tegen de golf
Sinds de opkomst van Napster tien jaar geleden(!) zijn er duizend en één rechtszaken, nieuwe beschermingssystemen en gevechten tegen de gratisgolf geweest. En al die gevechten hebben geleid tot nog inventievere systemen om content gratis uit te wisselen.
Vorige week was de sluiting van Torrentsite ‘The pirate bay’ en de gewonnen rechtzaak van Brein vs. Mininova groot nieuws. Maar de strijd is niet te winnen met rechtzaken. De golf breekt op één plek, maar blijft lekker door rammen. Je moet de golf niet bestrijden, maar leren surfen.
 
Leren surfen
Ik zeg niet dat de gratis golf een goede golf is. Of dat het terecht is dat een film waarin miljoenen is geïnvesteerd onrechtmatig en gratis gedownload wordt. Maar ik concludeer dat de golf te sterk is om met de klassieke benadering te bestrijden. Producenten moeten daarom meegaan in de verandering en afstand nemen van het klassieke verdienmodel en de bijbehorende beschermingsconstructies. Er zijn namelijk genoeg kansen om gebruik te maken van de golf!

1.    Breder bereik, nieuwe doelgroepen
De golf is groot en de markt voor gratis is letterlijk onbeperkt. Monty Python ontdekte in 2008 dat gebruikers hun filmpjes illegaal op Youtube plaatsten. In plaats van Youtube te bevechten openden ze hun eigen Youtube channel. Het gevolg: 2 miljoen kijkers en een stijging van de DVD-omzet van 23.000 procent in drie maanden! Waarom? Zonder één euro marketingbudget (her)ontdekten mensen over de hele wereld Monty Python. En van die miljoenen mensen koopt een paar procent je DVD, als je ze dat netjes vraagt.
 
2.    Onderscheidende verdienmodellen
De golf biedt ook kansen voor nieuwe verdienmodellen waarmee producten omzet kunnen genereren én zich kunnen onderscheiden van hun concurrenten.

• Radiohead is de pionier van het ‘Geef ons wat je het waard vindt’ model. Laat de downloader zelf beslissen hoeveel hij er voor geeft. Heel veel mensen zullen je content gratis downloaden maar even veel mensen zullen op het moment suprême toch net dat eurootje extra geven. En grote kans dat de gratis downloaders een maand later wel je DVD kopen of naar een optreden komen.
• Een tweede manier is om de content gratis aan te bieden en je geld te verdienen op advertenties of optredens in plaats van verkopen. Zo besloten de makers van www.klusopedia.nl om geen boek over klussen te schrijven, maar een website waar alle info gratis te vinden is. Ook zijn er al verscheidene artiesten doorgebroken met gratis nummers. Zij verdienen hun geld met optredens en merchandise.
• Ook wordt er volop geëxperimenteerd met abonnementen. Wetende dat de gemiddelde Nederlander 3-5 cd’s per jaar koopt, kunnen platenmaatschappijen hun content ook gewoon gratis ter beschikking stellen voor een abonnement van 5 euro per maand. Dubbele omzet en minder promotiekosten voor nieuwe releases. Bovendien creëer je genoeg kansen voor premiums én een grotere markt voor optredens.
• Freemium: een andere opkomende variant is de freemium. Geef 95% van de gebruikers iets gratis en biedt 5% een extraatje tegen betaling. LinkedIn past het al toe en ook Twitter denkt hier over na. De freemium kan ook tijdsgebonden zijn zoals Chris Anderson met zijn boek ‘Free’ bewees. Hij bood zijn boek een gelimiteerde tijd gratis aan en creëerde zo de publiciteit en fanbase die zijn boek in de betaalde bestsellerslijsten hebben gebracht.

Ook dit artikel is volledig gratis. Als u er graag voor wilt betalen kunt u mij natuurlijk altijd
mailen op rutger.teunissen@fairchild.nl. Kent u andere manieren om de gratisgolf te
surfen of leuke voorbeelden uit de markt? Ik hoor het graag!